Hoe regelt u uw nalatenschap? | NabestaandenMap.nl

Iedereen heeft een nalatenschap. Dat zijn alle bezittingen en schulden die u achterlaat wanneer u overlijdt. De nalatenschap wordt verdeeld onder uw erfgenamen. In een testament geeft u aan wie uw erfgenamen zijn en welk deel zij krijgen. Heeft u geen testament, dan bepaalt de wet dit.

De afwikkeling van de nalatenschap is de verantwoordelijkheid van de erfgenamen, inclusief de verdeling. Zij moeten het overal over eens zijn. Gemiddeld kost het afwikkelen van een ‘gewone’ nalatenschap minstens een jaar. Bij conflicten kan het jaren duren.

Nalatenschap volgens de wet

Wanneer u geen testament hebt opgesteld, bepaalt de wet wie uw erfgenamen

zijn en op welk deel zij recht hebben. De wet verdeelt uw erfgenamen in vier groepen (chronologisch opgesteld):

1: partner, kinderen en/of hun afstammelingen;

2: ouders, broers en zussen en hun afstammelingen;

3: grootouders met hun (klein)kinderen; ooms, tantes, neefjes en nichtjes;

4: overgrootouders met hun afstammelingen.

Als u overlijdt, is het voor de wettelijke vererving van de nalatenschap van belang welke samenlevingsvorm u heeft (bijvoorbeeld gehuwd, geregistreerd partnerschap, samenwonend of alleen staand). Zie blog: “Wie zijn mijn erfgenamen volgens de wet” voor meer informatie.

Nalatenschap volgens een testament

Met een testament houdt u de regie over wat er gebeurt met uw bezittingen als u overlijdt. Dit betekent dat niet de wet, maar u bepaald wie u aanwijst als erfgenaam of erfgenamen. In een testament kunt u ook andere zaken regelen dan het aanwijzen van uw erfgenamen. U kunt vastleggen wie bepaalde bezittingen krijgt en u kunt een executeur benoemen. Ook kunt u bepalen, dat uw erfenis eigen vermogen is en blijft van uw erfgenaam of erfgenamen. Samenwoners met kinderen kunnen in een testament een regeling voor de langstlevende maken.

Er zijn verschillende redenen te bedenken om een testament bij de notaris op te laten stellen. Hieronder een aantal veel voorkomende situaties:

  • Andere erfgenamen benoemen of een andere verdeling aanhouden dan die genoemd is in de wet. U mag iedereen aanwijzen als erfgenaam, dus ook een goede vriend, een vereniging of een goed doel.
  • Wanneer u of uw partner kinderen uit een eerdere relatie heeft of als er binnen de familie problemen zijn.
  • U wilt dat uw erfenis alleen voor uw eigen kinderen bestemd is. Dan kunt u een uitsluitingsclausule laten opnemen waarin staat dat uw erfgenamen hun erfenis niet hoeven te delen met hun (ex-)partners.
  • U wilt een familielid onterven. Gaat het om uw kinderen of kleinkinderen dan houden zij wel recht op hun legitieme portie. Ook uw partner kunt u onterven, maar deze houdt wel recht op passende verzorging.
  • U kunt bewind (beheer over het vermogen) opnemen voor erfgenamen die te jong zijn of niet in staat zijn om zelf de verantwoordelijkheid voor hun financiën te dragen. Bijvoorbeeld door ziekte, verminderd geestelijk vermogen of gokverslaving.

Nalatenschap volgens een codicil

Een testament is een “uiterste wilsbeschikking”: een document dat pas in werking treedt na overlijden. Een andere uiterste wilsbeschikking is een codicil: een handgeschreven, gedateerd en ondertekend document waarin duidelijk omschreven zaken uit de inboedel of sieraden worden toegekend aan bepaalde personen (“legaten”). Een beperkte regeling: er kan bijvoorbeeld geen geldbedrag in een codicil worden toegekend aan erfgenamen.

Voordeel van een codicil is, dat u zo’n document zelf kunt aanpassen als er iets wijzigt in uw situatie. Soms wordt gekozen voor het maken van een codicil naast een testament. Belangrijk is dat u uw naasten informeert over uw handgeschreven codicil en waar u deze bewaard. TIP: bewaar uw codicil (eventueel met uw testament) in de Nabestaandenmap.

Bij de keuze om een testament te maken of niet, krijgt u naast persoonlijke overwegingen ook te maken met juridische en fiscale gevolgen. Wat de beste keuze is, hangt ook af van uw persoonlijke en financiële omstandigheden. Denk goed na wat voor u belangrijk is. Een veelgenoemde reden is dat mensen willen dat er geen ruzie binnen de familie ontstaat bij de verdeling van de erfenis.

Zoektermen: #nabestaanden, #nabestaandenmap, #nabestaandendossier, #nalatenschap, #testament, #codicil, #erfenis.