7 Praktische tips voor een "toegift" aan een goed doel - NabestaandenMap.nl

1. BEPAAL HET GEWENSTE DOEL
Dat we hier enkelvoud (hét doel) gebruiken, is niet helemaal toevallig. Mensen die bij leven nog geld gaven aan verschillende ideële organisaties, maken voor hun ‘toegift’ via het testament vaak de keuze voor één specifiek goed doel. Je kunt het maar een keer doen, dus je denkt er goed over na, zo blijkt uit de praktijk. Dus de Dierenbescherming, omdat die ook zorgt voor de opvang van uw drie katten en de schildpad na uw overlijden; de Hartstichting, omdat u hoopt dat anderen qua gezondheid bespaard blijft wat u zelf hebt meegemaakt; KWF Kankerbestrijding, omdat … vul maar in. Bij het maken van een keuze is de website van Voor nu en later (www.sduvoornuen later.nl) wellicht behulpzaam. Hier is De Geefwijzer te vinden, waarop ruim 7.000 goede doelen zich presenteren. Het is een initiatief van het Kenniscentrum Filantropie. Aan de hand van scores kunt u hier vaststellen hoe transparant een doel is, hoe professioneel de organisatie in elkaar zit en wat voor activiteiten ze onderneemt. U kunt ook eenvoudig nagaan welke goede doelen zich met een bepaald thema bezighouden.

2. KIES EEN ERKENDE ORGANISATIE
Van belang is na te gaan of een goed doel de status heeft van Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). Alleen in dat geval komt het volledige bedrag van wat u wilt nalaten ook echt bij het goede doel terecht, zonder dat de fiscus meeprofiteert. (zie ook het artikel op pagina 12, dat volledig is gewijd aan de fiscale aspecten van schenken en nalaten aan goede doelen). Heeft de Belastingdienst een goed doel niet erkend, dan valt het voor de erfbelasting onder ‘overige erfgenamen’ en kan de erftaks oplopen tot bijna 40 procent. Beetje zonde.

3. BEPAAL WELK DEEL VAN DE ERFENIS NAAR EEN GOED DOEL GAAT
Dat kan op twee manieren: door het goede doel aan te wijzen als erfgenaam (wellicht samen met andere erfgenamen) of door het goede doel een legaat toe te wijzen. Zo’n legaat kan de vorm hebben van een geldbedrag, maar het kan ook om goederen gaan, zoals een huis of een schilderij. Benoemt u een goed doel tot erfgenaam, dan heeft het daarmee recht op een deel van de totale nalatenschap (dus het geheel van bezittingen en schulden). Een goed doel zal de erfenis dan alleen aanvaarden onder de voorwaarde (benificiair) dat de bezittingen groter zijn dan de schulden.

4. VERGEET UW KINDEREN NIET
Wie kinderen heeft, kan niet zijn hele vermogen nalaten aan een goed doel. Eigen kinderen (of kleinkinderen in hun plaats als een kind is overleden) hebben altijd recht op een zogeheten legitieme portie, zelfs als ze onterfd zijn. Die portie is de helft van wat een kind zou krijgen als het niet onterfd was. Wie dus kinderen heeft, kan maximaal de helft van zijn vermogen nalaten aan een goed doel.

5. BESPREEK UW WENSEN MET FAMILIE EN VRIENDEN
Het kan vervelend zijn als erfgenamen na uw dood tot de ontdekking komen dat u een goed doel heeft opgenomen in uw testament. Soms leidt dat zelfs tot gerechtelijke procedures waarbij erfgenamen een testament aanvechten en zeggen dat de erflater het heeft laten opstellen toen hij dement (en dus wilsonbekwaam) was. Dat is iets dat u niet moet willen. Praat daarom over uw voornemen met familie en vrienden. Veel mensen denken dat een gesprek over uw wensen zwaar is, maar dit hoeft helemaal niet zo te zijn. Het kan een kort gesprek zijn. Om het gesprek te starten kunt u eens aan familie of vrienden vragen hoe zij over nalaten aan een goed doel denken. Of vraag eens wat zij ervan vinden als u dit zou doen. Zij kunnen uw keuze voor een goed doel bevestigen en zelfs suggesties geven. Dit is bijvoorbeeld handig als u meerdere goede doelen in uw testament wilt benoemen.

6. GA NAAR DE NOTARIS
Vergeet niet om uw wensen in een persoonlijke en officiële akte (testament) vast te laten leggen bij de notaris. Het is de enige manier om iets na te laten aan een goed doel en ervoor te zorgen dat uw nalatenschap niet volgens de wettelijke regels van het erfrecht wordt verdeeld over kinderen, kleinkinderen, ouders et cetera. Bij de notaris kunt u precies vastleggen hoe u het wilt, uiteraard binnen de kaders van de wet. Hoewel niet verplicht, kan het verstandig zijn een executeur in uw testament te benoemen. Deze persoon wikkelt na uw overlijden uw nalatenschap af. Vraag deze persoon vooraf of deze ook daadwerkelijk de taken van het executeurschap wil en kan uitvoeren. Ook zijn er goede doelen die onder bepaalde voorwaarden als executeur optreden. Neem contact op met het goede doel van uw keuze en bespreek de mogelijkheden. Na de inventarisatie van uw wensen stelt de notaris een ontwerptekst van uw testament op. Deze ontvangt u samen met een toelichting per post of e-mail. Neem deze goed door. Maak een (vervolg)afspraak met de notaris om de tekst samen door te nemen. U kunt altijd wijzigingen aanbrengen. Wanneer alles naar wens is, ondertekent u het testament. Uw testament kan in de toekomst op ieder moment door u bij de notaris worden gewijzigd. Als u het testament heeft ondertekend, krijgt u een kopie thuisgestuurd. De notaris bewaart het origineel van uw testament en registreert deze bij het Centraal Testamentregister in Den Haag. Zo is het testament altijd vindbaar na uw overlijden.

7. INFORMEER HET GOEDE DOEL
U bent uiteraard niet verplicht om het goede doel op de hoogte te stellen, maar een goed doel hoort graag als het in uw testament is opgenomen. Als dit bekend is, kan het goede doel u nog meer betrekken bij activiteiten, u bedanken of voor evenementen uitnodigen. Zo krijgt u een beter gevoel over datgene waar u later aan bijdraagt. Contact opnemen met het goede doel is ook belangrijk als u in uw testament een speciale bestemming van uw nalatenschap heeft opgenomen. Als u bijvoorbeeld wilt dat het geld wordt besteed aan de bestrijding van een bepaalde ziekte, de opvang van een bepaald type dieren et cetera. Het goede doel kan u dan vertellen of dit mogelijk is.

Kijk ook op toegift.nl